Groeipakket stopt voor 24-jarige studenten al midden in academiejaar

De geplande besparingen op het Groeipakket zullen voor studenten van 24 jaar al ingaan in het midden van het huidige academiejaar. Dat betekent dat gezinnen die reeds kosten hebben gemaakt voor een studentenkamer, een busabonnement of andere opleidingskosten, de ondersteuning vroeger dan verwacht zien wegvallen. Naar schatting 25.000 studenten worden door de maatregel getroffen.

De overgangsregeling voorziet wel in een zekere mate van bescherming, maar de timing valt bijzonder slecht voor ouders die hun budget al hebben afgestemd op het volledige academiejaar. De beslissing kadert in de bredere besparingsinspanning van de regering, maar de concrete uitwerking blijkt nu al voor beroering te zorgen bij de betrokken gezinnen.

Wat verandert er concreet?

Het Groeipakket, de opvolger van het vroegere kindergeld, kent een leeftijdsgrens voor studenten. Tot nu toe konden studenten tot een bepaalde leeftijd aanspraak maken op de ondersteuning, op voorwaarde dat ze een opleiding volgden. De nieuwe besparingsmaatregel verlaagt die grens, en voor de leeftijdsgroep van 24 jaar gaat de wijziging niet in bij de start van het volgende academiejaar, maar al halverwege het lopende jaar.

Dat betekent dat ouders van wie de zoon of dochter 24 wordt tijdens het academiejaar, niet langer kunnen rekenen op het maandelijkse bedrag zodra de nieuwe regeling van kracht wordt. De overgangsmaatregel moet vermijden dat studenten volledig zonder ondersteuning vallen, maar biedt geen volledige compensatie voor de reeds gemaakte kosten.

Reacties uit de samenleving

De timing van de maatregel roept vragen op. Ouders wijzen erop dat inschrijvingsgelden, huur voor een kot en abonnementen voor openbaar vervoer doorgaans aan het begin van het academiejaar worden betaald. Een aanpassing midden in het jaar laat hen met kosten achter die ze anders misschien anders hadden gepland.

“Velen rekenden echt op die ondersteuning”, klinkt het bij betrokkenen. Voor sommige gezinnen gaat het om een bedrag dat maandelijks een verschil maakt in de begroting.

Studentenorganisaties en ouderverenigingen hebben nog geen formeel standpunt ingenomen, maar de eerste signalen wijzen op ongerustheid over de praktische gevolgen. Vooral voor alleenstaande ouders en gezinnen met meerdere studerende kinderen kan het wegvallen van het Groeipakket een gevoelige dobber zijn.

Waarom deze besparing?

De maatregel past in een bredere oefening om de overheidsfinanciën op peil te houden. Het Groeipakket is een van de grotere uitgavenposten binnen de sociale zekerheid, en een aanpassing van de leeftijdsgrens levert een aanzienlijke besparing op. De keuze om de wijziging niet uit te stellen tot het volgende academiejaar heeft te maken met de budgettaire planning: de besparing moet nog in dit begrotingsjaar renderen.

Critici stellen echter dat de overheid zo de facto een deel van de kost verplaatst naar gezinnen die zich al hebben vastgelegd op een volledig studiejaar. Zij pleiten voor een overgangsperiode die ten minste loopt tot het einde van het academiejaar, zodat studenten en ouders zich kunnen aanpassen.

Voorstanders van de maatregel wijzen er dan weer op dat de leeftijdsgrens voor het Groeipakket al jaren ter discussie staat en dat de ondersteuning in de eerste plaats bedoeld is voor de opvoeding van kinderen, niet voor de volledige duur van een hogere opleiding. Zij zien de hervorming als een noodzakelijke stap in een stelsel dat betaalbaar moet blijven.

Gevolgen voor studenten en gezinnen

De impact verschilt van gezin tot gezin. Studenten die net voor de grens vallen, verliezen een deel van hun financiële ruggensteun precies op het moment dat de kosten voor het academiejaar al zijn gemaakt. Sommigen zullen een beroep moeten doen op een studentenjob, een lening of extra steun van familie.

• Ongeveer 25.000 studenten worden naar verwachting getroffen door de maatregel.
• De wijziging gaat in tijdens het lopende academiejaar, niet bij de start van het volgende.
• Kosten zoals kot, vervoer en inschrijving zijn vaak al betaald voor het volledige jaar.
• De overgangsmaatregel biedt enige bescherming, maar compenseert niet alle gemaakte kosten.

Hogescholen en universiteiten hebben nog geen collectieve reactie gegeven. Wel wordt verwacht dat studiediensten extra vragen zullen krijgen van studenten die willen weten wat de wijziging voor hen betekent. Voor sommige opleidingen, waar studenten vaker een jaar langer studeren, kan het effect groter zijn dan gemiddeld.

Ook de administratieve afhandeling vraagt aandacht. Gezinnen die de ondersteuning ontvangen, moeten tijdig op de hoogte worden gebracht zodat ze hun budget kunnen aanpassen. Onduidelijkheid over de exacte ingangsdatum kan tot verwarring leiden bij ouders die hun aanvraag al hebben ingediend.

Wat nu?

De komende weken zal moeten blijken of er nog aanpassingen komen aan de overgangsregeling. Politieke partijen hebben zich nog niet massaal over het dossier uitgesproken, maar gezien de impact op duizenden gezinnen is het niet ondenkbaar dat het thema opnieuw op de agenda komt.

Voor ouders en studenten is het belangrijk om na te gaan of zij onder de nieuwe regeling vallen en welke stappen ze kunnen ondernemen. Wie vragen heeft over de precieze gevolgen, kan terecht bij de dienst die het Groeipakket uitbetaalt of bij de sociale dienst van de onderwijsinstelling.

De besparing is hoe dan ook een feit. De vraag is vooral hoe groot de schok zal zijn voor de gezinnen die er midden in het academiejaar mee worden geconfronteerd.