Vlaamse regering zet 318 miljoen euro voor ArcelorMittal in Gent op pauze

De Vlaamse regering heeft beslist een kapitaalinjectie van 318 miljoen euro in de vergroening van de staalfabriek van ArcelorMittal in Gent voorlopig niet uit te betalen. Dat bevestigt de Vlaamse regering. De middelen blijven gereserveerd, maar worden voorlopig niet vrijgegeven.

De aanleiding voor het uitstel ligt bij het staalbedrijf zelf. ArcelorMittal laat weten dat het de tijd nog niet rijp acht voor de miljardeninvestering die met het Vlaamse geld gepaard zou gaan. Zolang die voorwaarde niet is vervuld, blijft de overheidssteun geblokkeerd.

Waarom de vergroening van de Gentse staalfabriek op zich laat wachten

De Gentse site is een van de grootste industriële werkgevers in Vlaanderen en een van de meest uitstootintensieve bedrijven in de regio. De fabriek produceert staal op basis van hoogovens, een procedé dat veel CO2 uitstoot. De aangekondigde vergroening moet die uitstoot gevoelig naar beneden brengen, onder meer door de overstap naar andere productietechnieken.

Zo'n omschakeling vraagt echter een investering van meerdere miljarden euro's. De Vlaamse overheid wilde met haar aandeel van 318 miljoen euro een deel van die last dragen en zo het signaal geven dat de industrie in Vlaanderen een toekomst heeft. Zonder die publieke bijdrage wordt het kostenplaatje voor het bedrijf nog zwaarder.

De timing van het uitstel is opvallend. De Europese staalsector staat al geruime tijd onder druk door goedkope invoer uit andere werelddelen, hoge energieprijzen en een zwakke vraag vanuit de bouw en de auto-industrie. In dat klimaat wegen bedrijven grote, langdurige investeringen extra zorgvuldig af.

Wat betekent dit voor de werkgelegenheid en de Vlaamse begroting?

Over de gevolgen voor de tewerkstelling in Gent doet de Vlaamse regering voorlopig geen uitspraken. De fabriek biedt direct werk aan duizenden mensen en houdt daarnaast via toeleveranciers en dienstverleners nog eens een veelvoud aan jobs in stand. Een vertraging van de vergroening betekent niet automatisch dat er banen verdwijnen, maar ze stelt de zekerheid over de langetermijnpositie van de site wel uit.

Voor de Vlaamse begroting is het oponthoud in zekere zin een meevaller: 318 miljoen euro die voorlopig niet moet worden uitbetaald, blijft beschikbaar. Tegelijk is het geld wel gereserveerd, waardoor de manoeuvreerruimte op langere termijn beperkt blijft. Zodra het dossier weer in beweging komt, moet de som alsnog worden vrijgemaakt.

Het is niet de eerste keer dat een groot industrieel steundossier in Vlaanderen vertraging oploopt. Dergelijke dossiers moeten doorgaans langs de Europese staatssteunregels, langs technische haalbaarheidsstudies en langs interne besluitvorming bij het bedrijf zelf. Elke schakel in dat proces kan voor uitstel zorgen.

Hoe gaat het nu verder met het dossier?

De bal ligt voorlopig bij ArcelorMittal. Het bedrijf moet duidelijk maken wanneer het zijn miljardeninvestering wel ziet zitten en onder welke voorwaarden. Pas dan kan de Vlaamse regering beslissen of en wanneer de 318 miljoen euro effectief wordt uitbetaald.

Voor de Vlaamse regering is het belangrijk dat het geld niet verloren gaat aan een project dat nooit van de grond komt. Door de middelen op hold te zetten, houdt ze zowel de financiële ruimte als de geloofwaardigheid van het steunbeleid overeind.

Wat er precies nodig is om het dossier weer vlot te trekken, is niet publiek gemaakt. Duidelijk is wel dat het niet om een definitieve afwijzing gaat: de kapitaalinjectie is gepauzeerd, niet geschrapt. Daarmee blijft de deur open voor een vergroening van de Gentse site, zij het op een later moment dan gepland.

De komende maanden zal blijken of ArcelorMittal zijn investeringsbeslissing kan versnellen en of de Vlaamse middelen dan alsnog naar Gent vloeien. Tot die duidelijkheid er is, blijft 318 miljoen euro in de wachtkamer staan.